Πρόσπερο το φθινοπωρινό

Prospero autumnale (L.) Speta

Syn. Scilla autumnalis L.

Liliaceae/Hyacinthaceae

Κύθηρα, Φθινόπωρο 2011.
Φωτογραφίες, κείμενα: Σταυρούλα Φατσέα

Μικρό στολίδι του φθινοπώρου από αυτά, που για να τα δεις, πρέπει να σκύψεις με προσοχή και έννοια. Ο βολβός του περιμένει τα πρωτοβρόχια για να ανθίσει στις αρχές Οκτωβρίου. Τα μικρά κρινάκια ανοίγουν σταδιακά από τη βάση προς την κορυφή της ανθοταξίας.

Το φυτό υπάρχει σε όλη σχεδόν την Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή, σε φρυγανότοπους, πετρώδεις και βραχώδεις τοποθεσίες.  

Το αρχικό όνομα που δόθηκε από τον Λινναίο, Scilla, παραπέμπει στο γένος που ανήκει και η ασκέλα ( Scilla maritima, βλ. σχετική παλιότερη ανάρτηση) και γι αυτό πιθανολογείται ότι το φυτό είναι τοξικό.

 Το όνομα από το λατινικό ρήμα prospero=παρέχω καλό οιωνό, δίνω ελπίδα. 

Το επίθετο από τo λατινικό autumnus ή auctumnus=φθινόπωρο>autumnale=φθινοπωρινό 

Το Γούρι της Πρωτοχρονιάς

Urginea maritima L. Scilla maritima L.

Κρεμμυδασκέλα, Ασκέλα

Hyacinthaceae - Liliaceae

Κοντολιάνικα Οκτώβριος 2010.
Φωτογραφία Σταυρούλα Φατσέα

Πολυετές φυτό πολύ κοινό σε όλη τη Μεσόγειο.Στα Κύθηρα τη λέμε ασκέλα ή κρεμμυδασκέλα

Τα φύλλα και τα λουλούδια της δεν εμφανίζονται ποτέ μαζί αφού ανθίζει από τέλη Αυγούστου ως τον Οκτώβριο ενώ τα φύλλα φαρδιά και εντυπωσιακά αρχίζουν να βγαίνουν κατευθείαν από τον πελώριο βολβό που εξέχει ελαφρά από το έδαφος, στα τέλη Νοεμβρίου. Το ανθισμένο στέλεχος μπορεί να φτάσει πάνω από ένα μέτρο ύψος. Οι βολβοί, ιδιαίτερα αυτοί με κοκκινωπό χρώμα περιέχουν ισχυρό δηλητήριο και χρησιμοποιούνται στην παρασκευή ποντικοφάρμακου. Ο χυμός τους προκαλεί έντονο ερεθισμό και φουσκάλες στο δέρμα. Πολλοί πάντως θεωρούν ότι ο βολβός έχει εξαιρετικές θεραπευτικές ιδιότητες, ιδιαίτερα σαν καρδιοτονωτικό,αποχρεμπτικό και διουρητικό.

Τριφυλιάνικα, Δεκέμβριος 2010. Φωτογραφίες Σταυρούλα Φατσέα

Μπλιτσέρι,Κοντολιάνικα . Οκτώβριος 2010.
Φωτογραφία Σταυρούλα Φατσέα

Από την αρχαιότητα σε πολλά μέρη της Ελλάδας την κρεμούν στην πόρτα την πρωτοχρονιά για γούρι αφού εξακολουθεί να ζει πολύ καιρό κι ας είναι ξεριζωμένη. Αυτή η εξαιρετική ζωτική δύναμη πιστεύουν ότι θα μεταφερθεί στο σπιτικό τους.

Τη συναντάμε με πολλά ονόματα: σκυλοκρεμμύδα, ασκελετούρα, αγιοβασιλίτσα, αγριοκρεμμύδα, ασκυλοκάρα, κουβαροσκέλα.

Πηγή: Γενική Φυτοθεραπευτική Ι.Μ. Ζαχαρόπουλου. Εκδ. ΨΙΧΑΛΟΥ

.